Polskie wino przez długi czas kojarzyło się głównie z winem owocowym z osiedlowego sklepu – i to wciąż pokutujące skojarzenie jest dziś dalekie od prawdy. Od 2008 roku, gdy zmiany w prawie unijnym pozwoliły polskim producentom legalnie zakładać winnice i sprzedawać wino gronowe na skalę komercyjną, w kraju powstało kilkaset nowych winnic – od Ziemi Lubuskiej po Podkarpacie. Ten przewodnik pokazuje, gdzie szukać polskiego wina u źródła.

Zielona Góra – historyczna stolica polskiego wina

Zielona Góra i okolice to region o najdłuższej w Polsce, nieprzerwanej (choć z przerwami w PRL-u) tradycji winiarskiej – winnice uprawiano tu już w średniowieczu, gdy miasto funkcjonowało pod niemiecką nazwą Grünberg i było jednym z ważniejszych ośrodków winiarskich regionu. Symbolem tej tradycji jest Zielonogórskie Winobranie – doroczny festyn dożynkowy nawiązujący do winobrania, obchodzony we wrześniu i należący do najstarszych i największych tego typu świąt w Polsce, z korzeniami sięgającymi XIX wieku. Dziś w regionie działa Winnica Cantina oraz kilkanaście mniejszych gospodarstw, które można zwiedzać w ramach lokalnych szlaków winnych.

Małopolska – winnice w cieniu Karpat

Południowa Polska, a zwłaszcza okolice Krakowa, Tarnowa i Jasła, to drugi ważny biegun polskiego winiarstwa. Łagodniejszy mikroklimat kotlin podgórskich i południowe stoki wzgórz sprzyjają uprawie winorośli – działa tu szereg winnic otwartych na zwiedzanie i degustacje, często łączonych w regionalne szlaki winne, np. Małopolski Szlak Winny. To dobra opcja dla podróżnych, którzy chcą połączyć degustację wina ze zwiedzaniem Krakowa lub wypadem w Beskidy.

Dolny Śląsk i Podkarpacie

Dolny Śląsk, z winnicami skupionymi wokół Wrocławia, Jeleniej Góry i Zielonej Góry (region granicznie zazębia się z Ziemią Lubuską), oraz Podkarpacie na południowym wschodzie kraju to kolejne prężnie rozwijające się regiony. Obie krainy korzystają z rosnącej liczby małych, rodzinnych winnic nastawionych na turystykę enologiczną – degustacje, noclegi typu wine&stay i lokalne festyny winobraniowe.

Jakie wino produkuje się w Polsce?

Ze względu na chłodniejszy niż w klasycznych regionach winiarskich klimat, w polskich winnicach dominują odmiany hybrydowe, odporne na mróz i choroby grzybowe: Solaris, Rondo, Regent, Seyval Blanc oraz Johanniter i Hibernal. W osłoniętych mikroklimatach uprawia się też klasyczne szczepy europejskie, w tym Riesling. Region Ziemi Lubuskiej i Małopolski doczekały się formalnej ochrony jako oznaczenia geograficzne wina – „wino z Ziemi Lubuskiej” i „wino z Małopolski” to dziś uznane kategorie prawne, podobnie jak francuskie czy włoskie apelacje, choć na mniejszą skalę.

Kiedy jechać na polski szlak winny?

Wrzesień, czas winobrania, to naturalnie najbardziej klimatyczna pora – wtedy odbywa się też Zielonogórskie Winobranie i wiele lokalnych festynów w mniejszych winnicach. Późna wiosna i lato sprawdzą się lepiej, jeśli zależy nam na spokojnym zwiedzaniu winnic bez tłumów i degustacjach w plenerze.

Zobacz też

Ogólne informacje o polskim winiarstwie i jego historii znajdziesz na stronie Wina z Polski.

Źródła

  • Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) – rejestr winnic i producentów wina w Polsce (kowr.gov.pl)
  • Stowarzyszenie Winiarzy Zielonogórskich, materiały o historii Zielonogórskiego Winobrania (winobranie.zgora.pl)
  • Polska Organizacja Turystyczna – informacje o regionalnych szlakach winnych (pot.gov.pl)