Polskie wino przez długi czas kojarzyło się głównie z winem owocowym z osiedlowego sklepu – i to wciąż pokutujące skojarzenie jest dziś dalekie od prawdy. Od 2008 roku, gdy zmiany w prawie unijnym pozwoliły polskim producentom legalnie zakładać winnice i sprzedawać wino gronowe na skalę komercyjną, w kraju powstało kilkaset nowych winnic – od Ziemi Lubuskiej po Podkarpacie. Ten przewodnik pokazuje, gdzie szukać polskiego wina u źródła.
Zielona Góra – historyczna stolica polskiego wina
Zielona Góra i okolice to region o najdłuższej w Polsce, nieprzerwanej (choć z przerwami w PRL-u) tradycji winiarskiej – winnice uprawiano tu już w średniowieczu, gdy miasto funkcjonowało pod niemiecką nazwą Grünberg i było jednym z ważniejszych ośrodków winiarskich regionu. Symbolem tej tradycji jest Zielonogórskie Winobranie – doroczne święto winobrania obchodzone na początku września, z korzeniami sięgającymi połowy XIX wieku (jako pierwszą edycję najczęściej podaje się rok 1852). Dziś w regionie działają dziesiątki winnic, m.in. Winnica Cantina w Mozowie koło Zielonej Góry, a także Julia, Międzypole, Żelazny czy Winnica pod Lipą; wiele z nich można zwiedzać w ramach lokalnych szlaków winnych.
Małopolska – winnice w cieniu Karpat
Południowa Polska, a zwłaszcza okolice Krakowa i Tarnowa oraz Małopolskiego Przełomu Wisły, to drugi ważny biegun polskiego winiarstwa. Łagodniejszy mikroklimat kotlin podgórskich i południowe stoki wzgórz sprzyjają uprawie winorośli – działa tu szereg winnic otwartych na zwiedzanie i degustacje, często łączonych w regionalne szlaki winne, np. Małopolski Szlak Winny. To dobra opcja dla podróżnych, którzy chcą połączyć degustację wina ze zwiedzaniem Krakowa lub wypadem w Beskidy.
Dolny Śląsk i Podkarpacie
Dolny Śląsk, z winnicami skupionymi wokół Wrocławia i Jeleniej Góry (region graniczy z Ziemią Lubuską), oraz Podkarpacie na południowym wschodzie kraju to kolejne prężnie rozwijające się regiony. Obie krainy korzystają z rosnącej liczby małych, rodzinnych winnic nastawionych na turystykę enologiczną – degustacje, noclegi typu wine&stay i lokalne festyny winobraniowe.
Jakie wino produkuje się w Polsce?
Ze względu na chłodniejszy niż w klasycznych regionach winiarskich klimat, w polskich winnicach dominują odmiany hybrydowe, odporne na mróz i choroby grzybowe: Solaris, Rondo, Regent, Seyval Blanc oraz Johanniter i Hibernal. W osłoniętych mikroklimatach uprawia się też klasyczne szczepy europejskie, w tym Riesling. Polska nie ma jeszcze zarejestrowanych w UE nazw win z chronionym oznaczeniem geograficznym (według komunikatu Ministerstwa Rolnictwa z czerwca 2025 r.), więc „Ziemia Lubuska” i „Małopolska” to określenia regionalne, a nie chronione apelacje.
Kiedy jechać na polski szlak winny?
Wrzesień, czas winobrania, to naturalnie najbardziej klimatyczna pora – wtedy odbywa się też Zielonogórskie Winobranie i wiele lokalnych festynów w mniejszych winnicach. Późna wiosna i lato sprawdzą się lepiej, jeśli zależy nam na spokojnym zwiedzaniu winnic bez tłumów i degustacjach w plenerze.
Zobacz też
Ogólne informacje o polskim winiarstwie i jego historii znajdziesz na stronie Wina z Polski.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w Polsce zacząć winiarską podróż?
Najstarszą nieprzerwaną (choć z przerwami w PRL) tradycję ma Zielona Góra i Ziemia Lubuska. Drugim ważnym biegunem jest południe kraju: okolice Krakowa i Tarnowa, Małopolski Przełom Wisły, a także Dolny Śląsk i Podkarpacie (z Jasłem).
Jakie wina produkuje się w Polsce?
Ze względu na chłodniejszy klimat dominują odmiany hybrydowe odporne na mróz i choroby grzybowe: Solaris, Rondo, Regent, Seyval Blanc, Johanniter i Hibernal. W osłoniętych mikroklimatach uprawia się też klasyczne szczepy europejskie, w tym Riesling.
Od kiedy można legalnie sprzedawać polskie wino gronowe?
Według przewodnika od 2008 roku, gdy zmiany w prawie unijnym pozwoliły polskim producentom legalnie zakładać winnice i sprzedawać wino gronowe na skalę komercyjną.
Kiedy jechać na polski szlak winny?
We wrześniu, w czasie winobrania, gdy odbywa się m.in. Zielonogórskie Winobranie. Późna wiosna i lato lepiej sprawdzą się, jeśli zależy nam na spokojnym zwiedzaniu winnic bez tłumów.
Bibliografia
- Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) – rejestr winnic i producentów wina w Polsce (kowr.gov.pl)
- Stowarzyszenie Winiarzy Zielonogórskich, materiały o historii Zielonogórskiego Winobrania (winobranie.zgora.pl)
- Polska Organizacja Turystyczna – informacje o regionalnych szlakach winnych (pot.gov.pl)
- WNP.pl – MRiRW: oznaczenia geograficzne win (komunikat)
- Paragraf w kieliszku – Polskie apelacje
- Nawigator lubuski – producenci z powiatu zielonogórskiego
- ziemialubuska.pl – Historia winiarstwa

