Między Bratysławą a Trnawą, na stokach pasma, które dało nazwę całemu regionowi, rośnie winorośl od około trzech tysięcy lat. Małe Karpaty to dziś jedno z najważniejszych słowackich centrów winiarskich, a mimo to wielu podróżnych przejeżdża przez nie w drodze do Wiednia, nie zatrzymując się ani na kieliszek. Warto to zmienić.
Gdzie leżą Małe Karpaty
Region, który Słowacy nazywają Malokarpatská vinohradnícka oblasť, leży w południowo-zachodniej części kraju. Winnice ciągną się po zboczach Małych Karpat od Bratysławy przez Pezinok, a szlak winny kończy się według portalu slovakia.travel w Trnawie. Portal opisuje Małe Karpaty jako „centrum winiarskie Słowacji” i wymienia w regionie 120 gmin winiarskich. Według Wikipedii Bratysława leży około 50–60 km od Wiednia, więc oba miasta dzieli niewielki dystans.
Małokarpacki Szlak Winny
Małokarpacki Szlak Winny (Malokarpatská vínna cesta) prowadzi przez dawne królewskie miasta i okoliczne wsie: według słowackiego portalu turystycznego należą do nich Bratysława, Svätý Jur, Pezinok i Modra. Według agencji TASR na szlaku leży obecnie ponad dwa tuziny miast i wsi, a stowarzyszenie szlaku ma siedzibę w Modrze. Na trasie znajdziesz piwnice otwarte dla gości; terminy wydarzeń, takich jak Dni Otwartych Piwnic, sprawdź przed wyjazdem.
Pezinok, Modra i Svätý Jur
Trzy miasteczka, które według portalu Visit Bratislava otrzymały w XVII wieku status wolnych miast królewskich dzięki jakości swoich win, tworzą serce regionu.
- Pezinok – w źródłach pojawia się już w 1208 roku jako Terra Bozin, ma historyczne centrum i muzea.
- Modra – według TASR ma największy obszar winnic w okolicy; znana jest też z ceramiki.
- Svätý Jur – dwa kościoły (św. Jerzego i Świętej Trójcy), pozostałości osady z okresu wielkomorawskiego i rezerwat bagienny Jurský Šúr.
Jakie wina i odmiany
Slovakia.travel wymienia wśród białych odmian Rizling vlašský (Welschriesling), Rizling rýnsky (riesling), Veltlínske zelené (Grüner Veltliner) oraz Müller-Thurgau, Chardonnay i aromatyczne odmiany muszkatowe. Z czerwonych portal wskazuje Frankovkę modrą (Blaufränkisch), Svätovavrinecké (Sankt Laurent) i Portugalské modré. Jeśli szukasz punktu odniesienia, zacznij od rieslinga i Veltlínskiego zeleného, a potem spróbuj Frankovki modrej.
Odrobina historii
Według TASR uprawa winorośli na stokach Małych Karpat sięga około trzech tysięcy lat wstecz. Wino wytwarzali tu Celtowie, Rzymianie, miejscowi Słowacy, a w średniowieczu osadnicy z Włoch, Austrii i Bawarii. Wikipedia przypomina, że winiarstwo słowackie osiągnęło w początkach XIX wieku apogeum powierzchni upraw, później ucierpiało od filoksery, a w XX wieku przeszło odrodzenie.
Jak dojechać i co zaplanować
Najwygodniejszą bramą do regionu jest Bratysława, od której zaczynają się winnice; alternatywą jest przylot do Wiednia i przejazd do Bratysławy. Połączenia i czasy przejazdu sprawdź tuż przed wyjazdem. Na miejscu najprościej wybrać jedno miasteczko jako bazę, np. Pezinok. Pierwszy dzień możesz poświęcić na Svätý Jur i Pezinok, drugi na Modrę. Opcją dodatkową jest Trnawa, zwana według TASR „słowackim Rzymem”.
Zobacz też
Więcej o winach naszego południowego sąsiada przeczytasz na stronie Słowacja, a pełny przegląd okręgów w tekście Regiony winiarskie w Słowacji. O odmianach przeczytasz w dziale Szczepy winogron.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie dokładnie leżą Małe Karpaty?
W południowo-zachodniej Słowacji, na zboczach pasma Małych Karpat między Bratysławą a Trnawą.
Jak daleko od Wiednia są Małe Karpaty?
Według Wikipedii Bratysława leży około 50–60 km od Wiednia, a winnice zaczynają się tuż za Bratysławą.
Przez jakie miasta prowadzi Małokarpacki Szlak Winny?
Według slovakia.travel przez Bratysławę, Svätý Jur, Pezinok i Modrę oraz okoliczne wsie, a kończy się w Trnawie.
Jakie odmiany są typowe dla regionu?
Wśród białych m.in. Rizling vlašský, Rizling rýnsky i Veltlínske zelené, wśród czerwonych Frankovka modrá, Svätovavrinecké i Portugalské modré.
Od kiedy uprawia się tu winorośl?
Według TASR uprawa winorośli na małokarpackich stokach liczy około 3000 lat.
