Białe wino to dobrze znany każdemu trunek, który powstaje w wyniku uprzedniej fermentacji alkoholowej miąższu, pochodzącego z białych winogron. Smak, aromat i szczegółowa konsystencja tak stworzonego napoju zależy przede wszystkim od tego, jakiego szczepu użyto do jego produkcji i w oparciu o którą metodę wykonano niezbędne prace. Najpopularniejszą odmianą winogron, znaną niemalże każdemu, nawet największemu laikowi (o ile tacy jeszcze istnieją?), z których korzysta się podczas tworzenia białych win, jest: chardonnay, riesling lub sauvignon blanc. Zyskujący na sławie szczep muscat, to niezbędnik, w procesie tworzenia popularnych „szampanów”, czyli win musujących, które spożywać można nie tylko w sylwestrową noc. Sprawdźmy zatem, jak sprawa produkcji białego wina wygląda w kraju uwielbianym przez Polaków, czyli malowniczej Chorwacji…
Białe winogrona — znak charakterystyczny Chorwacji
Chorwacja to kierunek podróży, kojarzący się przede wszystkim z urlopem, wypoczynkiem na plaży i (gdy już kąpiele słoneczne się znudzą) zwiedzaniem okolicznych, uroczych miasteczek. Zagłębiając się nieco w historię ów kraju, dowiedzieć się możemy, że…od ponad 2500 tysiąc lat jest pionierem w produkcji białego wina, które coraz częściej zostaje docenione na międzynarodowej arenie.
Więcej informacji i artykułów o Chorwackim winiarstwie znajduje się w kategorii Winiarska Chorwacja.
Z uprawianych tam białych winogron wyodrębnić możemy cztery charakterystyczne szczepy;
- szczep Plavac Grk, któremu zawdzięczamy owoce niezwykle soczyste, tworzące lokalne i rzadkie wino o aromacie pomarańczy,
- szczep Pošip, czyli winogrona o aromacie miodu i moreli, powodujące, iż wino będzie niebywale słodkie,
- szczep Rukatac, gwarantujący produkcję wina jakościowego, idealnego do konsumpcji w towarzystwie owoców morza i makaronów,
- szczep Grasevina, dzięki któremu wino będzie lekkie i rześkie, z cytrusowym aromatem, bądź posmakiem gruszki, wykorzystuje się je w barach i restauracjach podczas przygotowywania gemišta.
Wina białe powstające w Chorwacji, dzielą się na ogół na trzy klasy jakości; stołowe, jakościowe, oraz premium, z czego najpopularniejszym wariantem trunku są te, wywodzące się z klasy średniej (jakościowe), które świetnie sprawdzą się do posiłku (zarówno w formie oddzielnego napoju, jak i dodane bezpośrednio do dania w trakcie gotowania). Rozległość upraw, na które składa się — w dużej mierze wyłącznie biały rodzaj winogrona sprawia, iż białe wina stanowią dziś ok. 67% całkowitej produkcji, jaką może pochwalić się ten kraj.
Chorwackie białe wina, czyli trunki z dodatkiem miodu i ziołowych kompozycji.
Szczep winogron, z którego powstaje idealne wino białe chorwackie, to Pošip i Rukatac. Dzięki nim trunek jest bardzo orzeźwiający i charakteryzuje się cytrusową nutą.
Pošip sprawia, że wino smakuje gruszką, morelą, kwiatem bzu i ziołami. Dzięki niemu, w spożywanym napoju odczuć można obecność miodu i białych kwiatów, które dobrze współgrają z owocami morza, białymi rybami i wyselekcjonowanymi gatunkami serów. Będąc na półwyspie Pelješac, warto pokusić się o konsumpcję win Matuśko Pošip i Matuśko Pošip Akacia, które pozwolą osobiście ocenić smak i aromat owoców wywodzących się z najpopularniejszego chorwackiego szczepu winogron.
Owoce ze szczepu Rukatac, to gwarancja delikatnych tanin, otulonych aromatem ziół i cytrusów. Owocowy, lekko kwaskowaty posmak zawdzięcza się w tym przypadku kandyzowanym owocom, obecnym w produkcie. Dobrą okazją, by posmakować dobrodziejstwa powstałego z tego szczepu, jest zakup wina Matković Rukatac, Matuśko Rukatac, lub musującego Mikulić Adriatic, które sprawdzą się w towarzystwie warzywnej zupy, risotto, czy warzyw w tempurze.
Wina białe wytrawne — gwarancja orzeźwienia
Każde wino wytrawne chorwackie to trunek, oferujący szybkie orzeźwienie i owocowy posmak. Rześkość, obecna w ów trunkach, zawdzięczana jest dojrzewaniu w ciemnym i chłodnym miejscu, z wykorzystaniem dębowych beczek i technologii nieużywającej filtracji. Spontaniczna fermentacja w polietylenie sprawia, że świeżość, mineralność, oraz egzotyczny posmak pozostają bez zmian, na każdym etapie produkcji tych win. Wino białe wytrawne, które warto spróbować, to obowiązkowo Cota Baba Manda, które sprawdzi się podczas wakacyjnego grillowania, lub jako aperitif. Jest produktem ze szczepu Debit, gdzie uprawa odbywa się w sposób organiczny, przez co zalicza się je do wytrawnych białych win naturalnych. Sięgając po ofertę klasyczną, jaką oferuje szczep Pošip, winno się skosztować wyrobów winiarni Madirazza, na przykład Madirazza Pošip Carbinada — wina, które dojrzewało 12 miesięcy w stalowych beczkach i już po kilku łykach przeniesie nas w miejsce pełne cytrusowych nut, moreli i gruszek. Stanowić może dobry dodatek do obiadu, szczególnie w czasie jedzenia małż, bądź białych ryb, których nie brakuje na półwyspie Pelješac.
Chorwacki chardonnay sposobem na ochłodę w upalne dni
Aby wyprodukować wino, które bez większych przeszkód podbije zarówno serca lokalnych mieszkańców, turystów, jak i zagraniczne rynki, wykorzystuje się popularną odmianę białych winogron — Chardonnay, która przywędrowała do Chorwacji wprost z francuskiej Burgundii, z regionu Chablis. Te winogrona spotkamy głównie w północno-zachodniej Chorwacji, w regionie Istria i Kvarner(1), gdzie wytwarza się wyborne wina wytrawne, dające ukojenie po najbardziej intensywnym dniu. Taki napój wystarczy zaserwować już w temperaturze około 3-7 stopni Celsjusza, by móc w pełni cieszyć się jego melonowym aromatem. Matuśko Chardonnay, to propozycja dla tych koneserów, którzy preferują krótko dojrzewające, około 2-letnie trunki, charakteryzujące się słomkowożółtym kolorem.
Chorwackie wino, szczególnie te białe, z których produkcji kraj słynie i wywodzące się z tradycyjnych winiarni z długoletnim stażem i historią, to dobra okazja na uzupełnienie prywatnych zapasów, czy sprawienie niespodzianki bliskiej osobie. Niespełna litrowa butelka ów orzeźwiającego trunku to doskonały powód, by miło spędzić czas i zaznać odprężenia, oraz odpocząć po intensywnie przeżytym dniu.
Pamiętajmy jednak o tym, że na wywóz alkoholu z Chorwacji są odgórnie ustalone limity! (2) – No ale chyba 90 litrów wina i 20 litrów wina alkoholizowanego w zupełności wystarczy w ramach jednorazowej wycieczki?!
(1) Więcej na temat regionów winiarskich Chorwacji, znajduje się w artykule „Regiony winiarskie w Chorwacji„, dostępnym na naszej stronie.
(2) Więcej informacji na temat limitów i cła na produkty przywiezione z Chorwacji, znajduje się na stronie Ministerstwa: https://www.gov.pl/web/chorwacja/informacje-dla-podrozujacych
Malvazija Istarska – wizytówka Istrii
Trudno mówić o chorwackich białych winach bez Malvazija Istarska – najbardziej rozpoznawalnego na świecie chorwackiego szczepu białego, będącego drugą, po Graševinie, najczęściej uprawianą odmianą winogron w kraju, a zdecydowanie dominującą w samej Istrii. Mimo nazwy nawiązującej do greckiej Monemvasii, analizy DNA potwierdziły, że to odrębna, autentycznie istryjska odmiana. Powstają z niej style od lekkich i kwiatowych po dojrzałe, leżakowane w beczkach z akacji, a nawet w tradycyjnych glinianych naczyniach. W Brtonigli odbywa się doroczny Festiwal Istryjskiej Malvazji.
Žlahtina z wyspy Krk
Na wyspie Krk w regionie Kvarner, głównie w okolicach Vrbnika, uprawia się niemal wyłącznie lokalny szczep Žlahtina – lekkie, orzeźwiające, wysokokwasowe wino pite zwykle młodo, produkowane też w wersji musującej oraz jako słodki prošek.
Vugava z wyspy Vis
Vugava to pełne, dość mocne alkoholowo białe wino z wyspy Vis w Dalmacji, gdzie znajduje się jej genetyczna ojczyzna. Niska kwasowość i wysoka zawartość cukru sprawiają, że wykorzystuje się ją także do produkcji słodkiego wina deserowego prošek.
Kutjevo – historyczna piwnica Graševiny
Warto wiedzieć, że jedna z najstarszych piwnic winiarskich w tej części Europy działa w Kutjevie w Slawonii – opactwo cystersów założone tu w 1232 roku produkowało wino przez około 300 lat, do zniszczenia przez wojska osmańskie; sama piwnica pozostaje w nieprzerwanym użyciu winiarskim do dziś, co regionalna organizacja turystyczna określa mianem jednej z najstarszych piwnic w południowo-wschodniej Europie.
Źródła
- Jancis Robinson – profil odmiany Malvazija Istarska (jancisrobinson.com)
- Total Croatia News – artykuły o rodzimych odmianach winogron Chorwacji (total-croatia-news.com)
- VisitSlavonia, oficjalna organizacja turystyczna regionu – historia piwnicy w Kutjevie (visitslavonia.hr)
