Nazwa: Nero d’Avola
Kolor grona: czerwone
Pochodzenie / Główny kraj uprawy: Włochy
Wprowadzenie
Nero d’Avola, znana też pod historyczną nazwą Calabrese, to najważniejsza czerwona odmiana winorośli na Sycylii, wywodząca się z okolic miasta Avola w prowincji Syrakuzy. Odpowiada za pełne, owocowe wina o wysokiej zawartości alkoholu, które od końca lat 90. XX wieku stały się wizytówką odrodzenia sycylijskiego winiarstwa.
Pochodzenie i historia
Według Italian Wine Central oficjalną nazwą odmiany w krajowym rejestrze jest Calabrese, jednak w praktyce niemal cała uprawa – sięgająca blisko 20 tysięcy hektarów – skoncentrowana jest na Sycylii, stąd powszechnie stosowana nazwa handlowa Nero d’Avola. Katalog VIVC nie odnotowuje potwierdzonego rodowodu genetycznego tej odmiany, co oznacza, że mimo wielu hipotez jej pochodzenie wciąż nie zostało jednoznacznie ustalone metodami molekularnymi. Odmiana była selekcjonowana przez rolników w okolicach Avoli prawdopodobnie kilkaset lat temu i przez długi czas pozostawała ograniczona do południowo-wschodniej Sycylii, zanim rozprzestrzeniła się na całą wyspę.
Charakterystyka uprawy
Nero d’Avola dobrze radzi sobie w gorącym, suchym klimacie i wykazuje odporność na przypiekanie jagód oraz utratę aromatów w wysokich temperaturach. Tradycyjnie prowadzona jest w niskim systemie krzaczastym (alberello), co chroni grona przed silnymi wiatrami typowymi dla wybrzeży Sycylii. Najwyżej cenione grona pochodzą z dystryktów Noto i Pachino w prowincji Syrakuzy, gdzie wapienne gleby sprzyjają koncentracji.
Profil smakowy i styl wina
Wina mają barwę wiśniowo-rubinową i pełne ciało, z aromatami jeżyny i śliwki. Na podniebieniu są wytrawne, lekko kwaskowe, zaokrąglone i ciepłe, z miękkimi taninami przywodzącymi na myśl nowoświatowe Shirazy – z tonami śliwki i pieprzu. W zależności od stylu odmiana daje zarówno lekkie, owocowe wina do wczesnego picia, jak i bardziej skoncentrowane, beczkowane wersje o potencjale starzenia.
Kluczowe regiony i wina
Poza samodzielnymi winami DOC Sicilia, Noto, Eloro czy Vittoria, Nero d’Avola jest kluczowym składnikiem Cerasuolo di Vittoria DOCG – jedynego wina o statusie DOCG na Sycylii, uznanego w 2005 roku. Zgodnie z regulaminem apelacji wino to musi zawierać 50–70% Nero d’Avola i 30–50% Frappato. Odmiana wchodzi też w skład kupaży Marsala Rubino. Wśród cenionych producentów wymienia się Planeta, COS, Curto i Donnafugatę.
Do czego pasuje
Pełne ciało i wyraziste taniny sprawiają, że Nero d’Avola dobrze komponuje się z sycącymi daniami mięsnymi: gulaszem wołowym, żeberkami z grilla czy pieczoną dziczyzną. Pasuje też do potraw doprawionych anyżem, cynamonem czy kakao.
Ciekawostka
Cerasuolo di Vittoria ma udokumentowaną, wielowiekową historię eksportu – już w XIX wieku beczki tego wina transportowano wozami do portu w Scoglitti, na długo zanim w 1973 roku powstała współczesna apelacja DOC, przekształcona w 2005 roku w jedyne sycylijskie DOCG.
