Nazwa: Sangiovese
Kolor grona: czerwone
Pochodzenie / Główny kraj uprawy: Włochy
Wprowadzenie
Sangiovese to najważniejsza i najczęściej uprawiana czerwona odmiana winorośli we Włoszech – rdzeń takich win jak Chianti, Brunello di Montalcino czy Vino Nobile di Montepulciano. Przez stulecia jej pochodzenie owiane było tajemnicą, a dopiero analizy DNA na początku XXI wieku ujawniły zaskakujące pokrewieństwo tej toskańskiej gwiazdy z niemal zapomnianą odmianą z południa kraju.
Pochodzenie i historia
Nazwa odmiany bywa wywodzona od łacińskiego sanguis Jovis – „krew Jowisza”, choć jest to etymologia ludowa, a nie naukowo potwierdzona. Przełom nastąpił w 2007 roku, gdy zespół José Vouillamoza, Claudia Monaco i innych opublikował w czasopiśmie VITIS – Journal of Grapevine Research pracę opartą na analizie 50 markerów mikrosatelitarnych. Badanie wykazało, że Sangiovese jest potomkiem krzyżówki Ciliegiolo – starej toskańskiej odmiany – oraz Calabrese di Montenuovo, słabo znanej winorośli z Kalabrii. Odkrycie to obaliło wcześniejsze założenia o czysto toskańskim rodowodzie Sangiovese.
Charakterystyka uprawy
Sangiovese jest odmianą wymagającą i bardzo wrażliwą na miejsce uprawy – podobnie jak pinot noir – a przy tym późno dojrzewającą. Cienkoskórkowe grona sprawiają, że w chłodniejszych lokalizacjach winorośl bywała historycznie problemem, dając cierpkie, niedojrzałe wina; ocieplenie klimatu złagodziło ten problem. Do najcenniejszych selekcji klonalnych należą R24 i T19, cenione w Chianti Classico, podczas gdy w Brunello di Montalcino dominuje intensywnie barwiący klon BBS11.
Profil smakowy i styl wina
Wina z Sangiovese cechuje raczej wytrawny, słony charakter niż słodycz owocu. Młode wersje oferują żywe nuty wiśni i czereśni, podczas gdy leżakowane w dębie przykłady rozwijają skoncentrowane, ziołowo-korzenne tony wraz z tytoniem, skórą i kasztanami. Pojawiają się też nuty morwy i maliny, szczególnie w chłodniejszych położeniach.
Kluczowe regiony i wina
Chianti Classico coraz częściej powstaje ze stuprocentowego Sangiovese. Brunello di Montalcino wymaga czystej odmiany i wieloletniego leżakowania. W Vino Nobile di Montepulciano lokalna odmiana nosi nazwę Prugnolo Gentile, na Korsyce funkcjonuje jako Nielluccio, a w południowej Toskanii – jako Morellino di Scansano.
Do czego pasuje
Wysoka kwasowość i garbniki Sangiovese doskonale równoważą tłuszcz i kwasowość pomidorów, dlatego klasycznym partnerem jest pasta z sosem pomidorowym, pizza czy dania z bakłażana. Wino sprawdza się też przy grillowanych czerwonych mięsach i dojrzewających serach twardych.
Ciekawostka
Zanim genetycy odkryli prawdziwe rodzicielstwo Sangiovese, Calabrese di Montenuovo w ogóle nie figurowało w oficjalnych rejestrach odmian – badacze zaproponowali formalne nazwanie tej kalabryjskiej winorośli dopiero w następstwie odkrycia jej roli jako rodzica najważniejszej odmiany Włoch.
